قم، حرم اهل بیت

قال الامام الصادق (علیه‏السلام): 

ان لله حرما و هو و للرسول حرما و هو المدینة و ان لامیرالمؤمنین حرما و هو الکوفة و ان لنا حرما و هو قم و ستدفن فیها امراةء من اولادی تسمی فاطمة فمن زارها، وجبت له الجنة (قال علیه‏السلام ذلک و کم تحمل موسی علیه‏السلام امه) [2] .

امام صادق علیه‏السلام سال‏ها قبل از ولادت فرزندش، امام موسی بن جعفر علیه‏السلام، در سخنی روحبخش چنین پیشگویی نمودند: «همانا برای خدا حرمیست؛ و آن، مکه می‏باشد. رسول خدا را حرمیست؛ و آن، مدینه است. برای امیرالمؤمنین علیه‏السلام حرمیست؛ و آن، کوفه - نجف اشرف - است. ما هم دارای حرمی هستیم؛ و آن، قم می‏باشد. به زودی بانویی از فرزند من، که نامش فاطمه علیه‏السلام است، آنجا مدفون خواهد شد. هر کس او را زیارت کند، بهشت بر وی واجب می‏شود.» 

قم سرزمین مقدس

قال الامام الصادق علیه‏السلام: 

تربة قم مقدسة، و اهلها منا و نحن منهم لا یریدهم جبار بسوء الا عجلت عقوبته مالم یخونوا اخوانهم فاذا فعلوا ذلک سلط لله علیهم جبابرة سوء! اما انهم انصار قائمنا و دعاة حقنا، ثم رفع راسه الی السماء و قال: اللهم اعصمهم من کل فتنة و نجهم من کل هلکة. 

حضرت امام صادق علیه‏السلام فرمودند: تربت قم مقدس است، و مردم قم از مایند و ما هم از آنانیم هیچ ستمگری قصد بد به اهل قم نمی‏کند مگر اینکه عذاب او جلو می‏افتد تا وقتی که مردم به برادران خود خیانت نکنند. اما هنگامی که (به برادران خود) خیانت کنند، خداوند ستمگران را بر آنان مسلط می‏کند. 

آنان (اهل قم) یاران قائم ما و دعوتگران حق هستند، آن گاه امام (صادق علیه‏السلام) سر (مبارکشان) را به سوی آسمان بلند کردند و فرمودند: خدایا آنها (مردم قم) را از هر فتنه‏یی مصون بدار و از نابودی نجات بخش [3] .

دعای حضرت علی برای مردم قم

عن امیرالمؤمنین علیه‏السلام انه قال: 

صلوات الله علی اهل قم، و رحمه لله علی اهل قم سقی لله بلادهم الغیث. 

حضرت علی علیه‏السلام فرمودند: درود خدا بر مردم قم، رحمت و لطف خداوند بر آنان باد، خداوند شهرهای آنان را از باران سیراب نماید [4] . 

قم، آشیانه‏ی آل محمد

حضرت عبدالعظیم الحسنی (ع): 

قم عش آل محمد و مأوی شیعتهم، ولکن سیهلک جماعة من شبابهم بمعصیة آبائهم و الاستخفاف و السخریة بکبرائهم و مشایخهم و مع ذلک یدفع الله عنهم شر الآعادی و کل سوء [5] .

امام هفتم شیعیان حضرت ابی‏الحسن موسی بن جعفر علیه‏السلام فرمودند: قم آشیانه آل محمد (ص) و پناهگاه شیعیان آنهاست، اما به زودی گروهی از جوانان آنان به خاطر نافرمانی پدرانشان و سبک شمردن و مسخره کردن بزرگان و کهنسالان و پیران، نابود می‏شوند، ولی با این حال، خداوند شر دشمنان و هر گونه بدی را از آنان (قمیان) دفع می‏کند. 

مردم قم

قال الامام الصادق علیه‏السلام: 

«اهل خراسان اعلامنا و اهل قم انصارنا...» [6] .

امام صادق علیه‏السلام فرموده‏اند: «مردم خراسان، بزرگان ما هستند؛ و مردم قم، انصار و یاران ما می‏باشند.» 

محاسبه‏ی مردم قم

قال الصادق علیه‏السلام: 

«محشر للناس کلهم الی بیت المقدس الا بقعة بارض الجبل یقال لها قم، فانهم یحاسبون فی حفرهم و یحشرون من حفرهم الی الجننة...» 

پیشوای ششم شیعیان علیه‏السلام فرموده‏اند: [7]  محل حشر تمام مردم به طرف بیت‏المقدس است، مگر مکانی در سرزمین جبل که به آن قم گفته می‏شود آنان در همان قبر خودشان محاسبه می‏شوند و از همانجا به طرف بهشت می‏روند...» 

مردم قم

امام صادق علیه‏السلام فرمودند: «مردم قم، آمرزیده هستند.» [8] .

قم، یکی از درهای بهشت

قال الرضا (ع): 

«ان للجنة ثمانیة ابواب، و لاهل قم واحد منها، فطوبی لهم، ثم طوبی لهم، ثم طوبی لهم.» 

امام رضا علیه‏السلام فرمودند: «بهشت دارای هشت در است، که یکی از آن درها مخصوص مردم قم 

می‏باشد. خوشا به سعادت آنها! خوشا به سعادت آنها!» [9] .

اهل قم

روی عن عدة من اهل الری انهم دخلوا علی ابی‏عبدالله علیه‏السلام و قالوا: نحن من اهل الری فقال: مرحبا باخواننا من اهل قم! فقالوا: نحن من اهل الری فاعاد الکلام، قالوا: ذلک مرارا و اجابهم به اولا. 

گروهی از اهالی ری به محضر مبارک امام صادق علیه‏السلام رسیدند و عرض کردند: «ما از اهالی ری هستیم.» امام علیه‏السلام فرمودند: «مرحبا به برادران ما از اهل قم!» آنها بار دیگر خود را معرفی نمودند، و آن امام همام علیه‏السلام نیز چندین مرتبه همان سخن را تکرار کردند و جمله اول را پاسخ دادند [10] .

فضیلت سرزمین قم

امام صادق علیه‏السلام فرمودند: «خداوند سرزمین کوفه را حجت بر سایر سرزمین‏ها قرار داده است. با ذکر مؤمنان ساکن کوفه بر افراد غیر مؤمن، سایر سرزمین‏ها احتجاج کنند. همچنین خداوند با ذکر قم، بر سایر سرزمین‏ها احتجاج می‏نماید؛ و با ذکر ساکنان قم، بر همه مردم مشرق و مغرب احتجاج می‏نماید.» 

فرشته بر آسمان قم

قال الصادق جعفر بن محمد علیه‏السلام: 

«ان لعلی ملکا رفرف علیها بجناحیه لا یریدها جبار بسوء الا اذابه الله کذوب الملح فی الماء» 

امام صادق علیه‏السلام فرمودند: «در آسمان قم فرشته‏یی قرار دارد، که پرهایش را به شهر قم پهن کرده است. هر جبار ستمگری قصد سوء به قم را داشته باشد، خداوند او را آنچنان ذوب می‏کند، که نمک در آب ذوب می‏شود!»[11] .

سلام خدا بر مردم قم

قال الامام الصادق علیه‏السلام 

سلام الله علی اهل قم: «یسقی الله بلادهم الغیث، و ینزل الله علیهم البرکات، و یبدل سیآتهم حسنات...» 

امام صادق علیه‏السلام فرمودند: «سلام خدا بر مردم قم! خداوند سرزمین آنها را با بارانش سیراب می‏کند، برکاتش را بر آنها نازل می‏نماید، و گناهانشان را به نیکی‏ها تبدیل می‏سازد.»[12] .

اهل رکوع و سجود

قال الامام الصادق علیه‏السلام: 

«... هم اهل رکوع و سجود، و قیام و قعود، هم الفقها العلماء الفهماء، هم اهل الدرایة و الروایة و حسن العبادة» [13] .

«آنها مردم قم اهل رکوع، سجود، قیام و قعود در عبادت هستند. آنها فقها، دانشمندان، افراد هوشمند، فهیم و روایت شناس بوده، و عبادات خود را به نیکویی انجام می‏دهند.» 

مردم قم، ضامن بقای دین

قال المعصوم علیه‏السلام: 

«لولا القمیون لضاع الدین» [14] .

«اگر مردم قم نبودند، دین تباه و ضایع می‏شد.» 

توقف کشتی نوح در قم

ابومقاتل دیلمی از حضرت علی بن محمد علیه‏السلام روایت می‏کند: 

«انما سمی قم به لانه لما وصلت السفینة الیه فی طوفان نوح علیه‏السلام، قامت و هو قطعة من بیت المقدس.» [15] .

«همانا قم به این اسم نامیده شد، چون کشتی نوح علیه‏السلام در جریان طوفان به آنجا رسید، و حرکت نکرد؛ و آن، قطعه‏یی از بیت‏المقدس است.» 

قیام مردی از اهل قم

قال الامام موسی بن جعفر علیه‏السلام: 

«رجل من اهل قم یدعو الناس الی الحق، یجتمع معه قوم کزبر الحدید، لا تزلهم الریاح العواصف. و لا یجنبون، من الحرب و لا یجنبون، و علی الله یتوکلون، و العاقبه للمتقین.» [16] .

«مردی از اهل قم، مردم را به سوی حق فرا خواند. گروهی همچون قطعات آهن به همراه او گرد می‏آیند. افرادی که تندبادها آنان را نمی‏لغزاند؛ از جنگ خسته نمی‏شوند؛ نمی‏ترسند، و بر خدا توکل می‏کنند. عاقبت از برای اهل تقواست.» 

اهل قم زائرین امام رضا

ابوالصلت هروی نقل می‏کند: 

در خدمت حضرت رضا علیه‏السلام بودم، که گروهی از اهل قم به محضر مبارک آن بزرگوار وارد شدند و سلام کردند. آن امام همام علیه‏السلام آنها را نزدیک خود جا داد، و فرمود: «مرحبا بکم و اهلا فانتم شیعتنا حقا فسیأتی علیکم یوم تزورون فیه تربتی بطوس الا ضمن زارنی و هو علی غسل، خرج من ذنوبه کیوم ولدته امه» [17] .

«خوش آمدید! آفرین بر شما! الحق که شیعیان ما هستید. عن قریب، روزی فرا رسد، که تربت مرا در طوس زیارت کنید. آگاه باشید که، هر کس مرا با غسل زیارت کند، از گناهان خود خارج می‏شود، مانند روزی که از مادر متولد شده است!» 

قم، سالم‏ترین شهرها در آخرالزمان سئل امیرالمؤمنین علیه‏السلام عن اسلم المدن و خیر المواضع عند نزل الفتن و ظهور السیف، فقال: اسلم المواضع یومئذ ارض الجبل، فاذا اضطربت خراسان و وقعت الحرب بین اهل جرجان و طبرستان و خربت سجستان فأسلم المواضع یومئذ قصبة قم.» [18] . «از حضرت امیرالمؤمنین علیه‏السلام سؤال شد: سالم‏ترین شهرها و بهترین مکان‏ها هنگام نازل شدن فتنه و آشکار شدن شمشیرها کجاست؟ امام علی علیه‏السلام در پاسخ فرمود: سالم‏ترین مکان‏ها در آن روز، زمین جبل است. زمانی که خراسان مضطرب شود، بین مردم گرگان و طبرسان جنگ رخ دهد، و سجستان خراب شود، پس سالم‏ترین مکان در آن روز، شهر قم است.»

[2] سفینة البحار، ج 2، ص 447، بحارالأنوار، ج 60، ص 229.

[3] همان ص 466، همان ص 228.

[4] بحارالأنوار (چاپ تهران)، ج 60، ص 214. باب 36 و چاپ بیروت، ج 57، ص 214، حدیث 31، باب 36.

[5] بحارالأنوار، جلدین 2 و 60، به ترتیب ص 446 و 214، سفینة البحار، ج 2، ص 446.

[6] بحارالأنوار، ج 60، ص 218؛ سفینة البحار، ج 2، ص 446؛ تاریخ قم، ص 92.

[7] همان.

[8] سفینة البحار، ج 2، ص 446؛ بحارالأنوار، ج 60، ص 215.

[9] همان، بحارالأنوار، ج 60، ص 216.

[10] سفینة البحار، ج 2، ص 446؛ بحارالأنوار،، ج 60، ص 217، روایة 46، باب 36.

[11] همان.

[12] همان.

[13] بحارالأنوار، ج 60، ص 217، روایة 43؛ سفینة البحار، ج 2، ص 446.

[14] بحارالأنوار، ج 60، ص 213، حدیث 24، باب 36.

[15] همان، ص 216، حدیث 38.

[16] شیخ صدوق، محمد بن علی بن الحسین، عیون اخبار الرضا، ج 2، ص 26، حدیث 21؛ سفینة البحار، ج 4، ص 447؛ بحارالأنوار، ج 60، ص 231.

[17] بحارالأنوار، ج 60، ص 217.

[18] بحارالأنوار، ج 60، ص 212.